"Το Πολυτεχνείο και η κρίση της επαναστατικής Αριστεράς" - Εισήγηση 2η

*Η δεύτερη από τις τρεις εισηγήσεις που έγιναν από μέλη μας στο πλαίσιο της εκδήλωσης "Το Πολυτεχνείο και η κρίση της επαναστατικής Αριστεράς", που διοργανώθηκε από το Αρ.Δι.Ν. Θεσσαλονίκης στις 15/11.

"Η διετία 1972 – 1973 προσδιορίζεται από δύο παράγοντες που καθόρισαν ολόκληρη την μετέπειτα 20ετία και ειδικότερα τις εξελίξεις στον ελλαδικό χώρο.

Ο πρώτος παράγοντας ήταν η μεταβολή του συσχετισμού δύναμης ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Από τη μία πλευρά, ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός οπισθοχωρεί διερχόμενος κρίση, από την άλλη οι Σοβιετικοί εκμεταλλευόμενοι ακριβώς αυτό προσπαθούν να βγουν μπροστά και να κερδίσουν την εμπλοκή τους στις περιοχές που αυτός υποχωρεί. Ταυτόχρονα οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές θέλουν να βγουν στο προσκήνιο, με στόχο την άμβλυνση του αμερικάνικου εναγκαλισμού. ΗΠΑ και ΕΣΣΔ έχουν αναδειχθεί σε δύο παγκόσμιες υπέρ-δυνάμεις και βασικά συνδιαχειρίζονται την πρωτοκαθεδρία τους, συναγωνιζόμενες ταυτόχρονα η μια την άλλη: η σχέση τους περιγράφεται εύγλωττα ως «συνδιαχειριστικός διπολισμός» ο οποίος αποσκοπεί αφ’ ενός στην απορρόφηση των κραδασμών που εξαπέλυσαν οι εξελίξεις της δεκαετίας του 1960 και αφ’ ετέρου στην αποτροπή της αμφισβήτησής της πρωτοκαθεδρίας τους από τις υπόλοιπες δυνάμεις.

  Ο δεύτερος παράγοντας που προσδιορίζει την εν λόγω δεκαετία ήταν τα εμφανέστατα σημάδια μιας επερχόμενης οικονομικής κρίσης σε παγκόσμιο επίπεδο. Επρόκειτο για την κρίση πτώσης του ποσοστού κέρδους, που σημαίνει πρακτικά ότι η κερδοφορία του κεφαλαίου έβαινε απειλητικά μειούμενη. Απάντηση σε αυτήν την κρίση είναι πολυδιάστατη αναδιαρθρωτική κίνηση του καπιταλιστικού στρατοπέδου με στόχο την αύξηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου με την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους εργασίας.

  Την ίδια περίοδο η Ελλάδα βρίσκεται υπό το δικτατορικό καθεστώς των συνταγματαρχών. Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας, οι εργαζόμενοι της χώρας βλέπουν ότι η οικονομική τους κατάσταση γίνεται ολοένα και χειρότερη. Ταυτόχρονα, αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους και οι πρώτοι μαζικοί αγώνες, δείχνοντας ότι το αυταρχικό στρατιωτικό καθεστώς όχι μόνο δεν κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω του μερίδες του λαού, αλλά ότι ό,τι οικοδόμησε το καθεστώς μέχρι τώρα έτριζε συθέμελα.

 Εκτός από τη στάση του λαού, ο αμερικάνικος παράγοντας τον οποίο βασικά εξυπηρετεί το καθεστώς των συνταγματαρχών πιέζεται από δύο πλευρές. Από τη μια ο σοβιετικός στόλος βρίσκεται στη μεσόγειο και από την άλλη ο ευρωπαϊκός παράγοντας προσπαθεί να αξιοποιήσει τις οξυνόμενες αντιθέσεις ανάμεσα στις μερίδες της ελληνικής άρχουσας τάξης .

 Σε απάντηση οι ΗΠΑ, εκμεταλλευόμενες τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας επεξεργάζονται σχέδια για τη Μέση Ανατολή και το κυπριακό. Χρειάζονται όμως τη γεωστρατηγική αξία χρήσης της Ελλάδος και ως εκ τούτου επιχειρούν την εξομάλυνση των ελλαδικών αντιθέσεων, προσπαθώντας να μείνουν οι ρυθμιστές της κατάστασης.

 Έτσι, πέντε χρόνια μετά την επιβολή του καθεστώτος, η χούντα προχωρά σε ένα νέο σχέδιο για τη χώρα με βασικό άξονα τη φιλελευθεροποίηση: τη δημιουργία μιας ψευδαίσθησης πολιτικής ζωής και ομαλότητας. Παρά, λοιπόν, το γεγονός ότι οι πάγιες πρακτικές της, όπως ο χαφιεδισμός, η σκληρή καταστολή, τα βασανιστήρια, συνεχίζονται αμείωτα, η χούντα αρχίζει να «ανέχεται» ορισμένες κινήσεις (π.χ. αντιπολιτευτικές εκδηλώσεις, δυνατότητα έκδοσης ορισμένων πιο προοδευτικών βιβλίων), με σκοπό να δημιουργήσει στον κόσμο την αίσθηση του ανοίγματος στον πολιτικό κόσμο. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που κάνει είναι να δρομολογεί τις συνθήκες που εξυπηρετούν ακριβώς την ίδια τη σταθεροποίηση του καθεστώτος, που όπως προείπαμε τόσο χρειάζονται οι Αμερικάνοι.

Το καλοκαίρι του ’73, στις 3 Ιούνη, ο Παπαδόπουλος μεταβάλει το πολίτευμα της χώρας από μοναρχία σε προεδρική δημοκρατία, με πρόεδρο τον ίδιο, ενώ στις 12 Ιούνη προαναγγέλλει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την αποδοχή ή όχι των νέων διατάξεων του Συντάγματος. Μετά από μια παρωδία δημοψηφίσματος, το 77,2% ΝΑΙ επισφράγισε την αποδοχή του καθεστώτος και την εκλογή του Παπαδόπουλου ως πρόεδρο για τα επόμενα 8 χρόνια. Με εξαγγελίες για γενική αμνηστία, άρση των έκτακτων μέτρων και εκλογές, την 1^η Οκτώβρη δίνει εντολή στο Μαρκεζίνη να σχηματίσει κυβέρνηση.

  Από την άλλη πλευρά, ο αστικός πολιτικός κόσμος επιθυμεί πολύ έντονα την επιστροφή του στο προσκήνιο. Βασικό επιχείρημα του είναι πώς το καθεστώς τον χρειάζεται για να περιοριστεί η πιθανότητα μελλοντικής αντίδρασης του λαού. Ταυτόχρονα, εγγυώνται ότι με τους ίδιους στην εξουσία, θα επιτευχθεί η εξυπηρέτηση των συμφερόντων και των ειδικών σκοπών στην περιοχή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού με το μικρότερο δυνατό κόστος.

  Έχει ενδιαφέρον ότι με τη στάση του μπλοκ των «ριγμένων» αστικών κομμάτων ευθυγραμμίζεται και εκείνη του ρεβιζιονισμού στην Ελλάδα. Το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ, παρά την όποια διαφοροποίησή τους ως προς τη φρασεολογία και τις εντάσεις που συνόδευσαν τη μεταξύ τους διάσπαση, προκρίνουν την πολιτική γραμμή της αντιδικτατορικής ενότητας. Δεν πιστεύουν στον μαζικό αγώνα που είναι απαλλαγμένος από τον ακολουθητισμό στις επιλογές της αστικής πολιτικής και των διεθνών κέντρων, ενώ διακηρυγμένος στόχος τους είναι μια οικουμενική κυβέρνηση, με μοναδικό σκοπό την πτώση της χούντας. Αυτό μεταφράζεται στην εξής στάση: οτιδήποτε δεν υπηρετεί το σκοπό της αντιδικτατορικής ενότητας φιλτράρεται και απορρίπτεται: κάθε αναφορά στον αντι-ιμπεριαλισμό και το ρόλο των ΗΠΑ ξορκίζεται ως στοιχείο διαλυτικό προς τον «κοινό σκοπό».

Από την άλλη υπάρχουν μια σειρά από οργανώσεις που έλαβαν μέρος στην αντιδικτατορική πάλη και τελικά στην ίδια την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Σημαντικό ρόλο ανάμεσα τους επιτέλεσε η ΟΜΛΕ. Η αντιρεβιζιονιστική πάλη που καθόρισε τη γέννησή της, προσδιόρισε και τη γραμμή της κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Ήδη από το 1971-72, αναγνώρισε στις λαϊκές διεργασίες μια έντονη αντιχουντική και αντιαμερικανική διάθεση, που δημιουργούσε τους όρους σύγκρουσης με το καθεστώς. Με βάση την αντιδικτατορική και αντιιμπεριαλιστική της κατεύθυνση αποκτά σταδιακά δεσμούς με το λαό και τη νεολαία. Οι μαρξιστές λενινιστές οργανώνουν, αναπτύσσονται, παρεμβαίνουν, αποκτούν επιρροή. Οι θέσεις της ΟΜΛΕ υιοθετούνται σταδιακά όλο και πλατύτερα και συμβάλλουν καθοριστικά στο ξέσπασμα της εξέγερσης. Οι θέσεις τους αυτές ενώνονται με τα συναισθήματα του ελληνικού λαού γιατί εκφράζουν τους πόθους και τις ανάγκες του. Τάσσονται ολοφάνερα κατά του καθεστώτος της χούντας και των Αμερικανών. Παλεύουν με την επίφαση της αντιδικτατορικής ενότητας και ορίζουν τον αντίπαλο.

  Από το 1971, η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης σηματοδοτεί διεκδικήσεις των εργαζομένων για αυξήσεις μισθών και αρχίζουν να κηρύσσονται σποραδικά στάσεις εργασίας και απεργίες. Παράλληλα, οι φοιτητές προχωρούν πολύ συχνά σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις, με έντονο το αντιφασιστικό και αντιιμπεριαλιστικό στοιχείο, δείχνοντας συνεχώς την υποστήριξη τους στον πληττόμενο λαό και αναβαθμίζοντας τους μικρούς αγώνες σε κοινούς με όλα τα κομμάτια της κοινωνίας (δεν είμαι σίγουρος αν ισχύει αυτό).

  Αφορμή για την έναρξη των κινητοποιήσεων στο Πολυτεχνείο αποτέλεσαν οι φοιτητικές εκλογές, αλλά αμέσως τέθηκε το ζήτημα αν οι κινητοποιήσεις και η κατάληψη θα περιοριζόταν στο θέμα αυτό ή αν θα αναβαθμιζόταν σε πολιτικό επίπεδο. Καθοριστική για την έκβαση των γεγονότων υπήρξε η αντιπαράθεση ανάμεσα στις δυο βασικές πολιτικές γραμμές της αριστεράς. Η πρώτη γραμμή ήταν από αυτούς που υπονόμευαν το μαζικό αντιφασιστικό – αντιιμπεριαλιστικό κίνημα που βρισκόταν σε διαδικασίες ανάπτυξης, ενώ η δεύτερη ήταν η αντιφασιστική αντιιμπεριαλιστική γραμμή, ενάντια στην επιβολή των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, η οποία, όπως έδειξε η πορεία των γεγονότων, ήταν και αυτή που ανταποκρίθηκε στο λαϊκό αίσθημα και εντέλει αυτή που επικράτησε.

  Συγκεκριμένα, η πρώτη γραμμή υποστηρίχθηκε από τις δύο πτέρυγες του ρεβιζιονισμού, την «ορθόδοξη» και την ανανεωτική-πολυκεντρική. Την «ορθόδοξη» ρεβιζιονιστική γραμμή εξέφρασε η ΚΝΕ και η Αντι-ΕΦΕΕ. Πρώτη τους ενέργεια ήταν να επιχειρήσουν να απομονώσουν τους φοιτητές του Πολυτεχνείου από τους υπόλοιπους φοιτητές που είχαν έρθει για να στηρίξουν τον αγώνα, ενέργεια όμως που απέτυχε. Στη συνέχεια, έβαλλαν σθεναρά εναντίον της ιδέας της κατάληψης, η οποία συζητιόταν έντονα ανάμεσα στους φοιτητές. Αφού απέτυχε και αυτή τους η προσπάθεια, επεδίωξαν να αποκλειστούν οι εργαζόμενοι και οι μαθητές από τις εκδηλώσεις του Πολυτεχνείου, με το επιχείρημα ότι αυτές έπρεπε να μείνουν μέσα σε φοιτητικά πλαίσια. Βλέποντας και αυτήν την προσπάθειά τους να πέφτει στο κενό, προέβαλαν το επιχείρημα ότι ο αγώνας είχε αντιδικτατορικό χαρακτήρα και πρότειναν την απεύθυνση προς κάθε κόμμα που τασσόταν κατά της χούντας, με σκοπό τη δημιουργία κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Κάθε πρότασή τους καταποντιζόταν καταψηφιζόμενη από την πλατιά μάζα των φοιτητών. Οι ίδιοι, ωστόσο, παραβλέποντας τις αντίθετες αποφάσεις των συνελεύσεων, άρχισαν να λειτουργούν χωρίς εξουσιοδότηση, σβήνοντας από τους τοίχους συνθήματα όπως «Έξω οι Αμερικάνοι» που είχαν εγκριθεί από τη συνέλευση, και κατηγορώντας τους πάντες για αντιδημοκρατική παραβίαση των αποφάσεων και τραμπουκισμό. 

  Συγκεκριμένα, όσον αφορά στην επιθυμία του χώρου του ΚΚΕ να γίνει ή όχι κατάληψη, στο παρακάτω ντοκουμέντο με τίτλο «Έκθεση και συμπεράσματα για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973» που εγκρίθηκε από το ΚΚΕ τον Ιούλιο του ’76, αναφέρονται τα εξής:

«Στο προαύλιο του Πολυτεχνείου ανοργάνωτα, συζητιέται πλατιά τι θα γίνει παραπέρα και από πολλούς –κυρίως οργανωμένους και περισσότερο ανοργάνωτους αριστεριστές- προβάλλεται η προοπτική της κατάληψης όχι στη βάση κάποιου σχεδίου αλλά αυτοσχεδιασμών… Οι αριστεριστές… είχαν ταχθεί υπέρ της κατάληψης, χωρίς όμως να προτείνουν τι προοπτική θα είχε αυτή η ενέργεια, σε τι θα αποσκοπούσε. Ήταν φανερό πως ούτε η πρότασή τους αυτή ξεκινούσε από κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Η Α-ΕΦΦΕΕ σαν παράταξη ταλαντεύεται και δεν παίρνει θέση ανοιχτά με κανέναν συνδικαλιστή της». Αναφέρεται ακόμα το εξής: « είναι μάλλον βέβαιο ότι αν η ΚΝΕ ήταν σωστά προετοιμασμένη και τα στελέχη της δούλευαν έγκαιρα, σωστά και επί τόπου μέσα στο φοιτητικό κίνημα μ’ αυτήν την κατεύθυνση, θα ήταν δυνατόν ή να μην επιλεγεί καθόλου η μορφή της κατάληψης, ή αν και προσωρινά πραγματοποιούνταν, να στρέφονταν γρήγορα προς άλλες κατευθύνσεις».

  Με βάση τα όλα τα παραπάνω, είναι σημαντικό να προχωρήσουμε σε ορισμένα συμπεράσματα.

-Η πολιτική γραμμή της αντιδικτατορικής ενότητας και οι ειδικότερες συνεπαγωγές της στον αγώνα του πολυτεχνείου, είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ίδια την ιδιοσυστασία του ρεβιζιονισμού. Το θέσφατο της ειρηνικής συνύπαρξης του κομμουνιστικού κινήματος με τον ιμπεριαλισμό, οδήγησε στην παντελή απουσία αμφισβήτησής της κυριαρχίας του στα ελληνικά πράγματα. Έτσι τα ΚΚ περιορίζονταν σε έναν ρηχό αντιδικτατορικό λόγο, που αμφισβητούσε δηλαδή το περίβλημα της ελληνικής τάξης πραγμάτων και όχι την ουσία της. Ζητούσαν την εθνική πολιτική ενότητα όλων εκείνων των δυνάμεων που πρωταγωνίστησαν στο μετεμφυλιακό καθεστώς προκειμένου αυτές απλώς να αντικαταστήσουν τους δικτάτορες ως τοποτηρητές των αμερικάνικων ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην περιοχή.

Η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος και η ομαλοποίηση της κατάστασης δημιουργούσε προσδοκίες μιας σταδιακής ένταξης μιας νόμιμης μορφής του ρεβιζιονισμού, όπως ήταν η προδικτατορική ΕΔΑ. Η επιβίωση της περιορισμένης και ως εκ τούτου ακίνδυνης επιρροής του την επόμενη μέρα, κατέστησε τη φιλελευθεροποίηση διαδικασία που δεν έπρεπε επ’ ουδενί να αμφισβητηθεί. Εξ’ ου και η πυροσβεστική και διαλυτική στάση του ρεβιζιονισμού στα γεγονότα του πολυτεχνείου.  Μη μπορώντας να πείσουν και να διαχειριστούν τελικά τις μάζες των φοιτητών, τις βάπτισαν άθροισμα από αριστεριστές, πράκτορες και προβοκάτορες.

-Η εξέγερση και τα γεγονότα του Πολυτεχνείου δεν ήταν νομοτέλεια. Ήταν προϊόν της έντονης ιδεολογικής αντιπαράθεσης μιας σειράς δυνάμεων και αγωνιστών, που μόνο κορυφώθηκε με την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Η ήττα της ρεβιζιονιστικής γραμμής σηματοδότησε ότι όσο αντίξοες και αν είναι οι συνθήκες, όσο ανήμπορα και μικρά και αν φαίνονται τα πολιτικά υποκείμενα, οι πολιτικές γραμμές μετράνε. Η αντιιμπεριαλιστική γραμμή σε αντίθεση με τη ρεβιζιονιστική κέρδισε γιατί ανταποκρινόταν στις ανάγκες και τη συνείδηση του λαού και όχι στις ανάγκες του κόμματος και της διεθνούς του κεφαλής. Έτσι κατάφερε να αποδεσμεύσει –εν τέλει προσωρινά- τον κόσμο από την αστική και τη ρεβιζιονιστική επιρροή. Δεν ήταν άλλωστε, λίγα τα μέλη της βάσης του κκ που συντάχθηκαν με την εξέγερση και τον πολιτικό χαρακτήρα της παρά τη γραμμή του ρεβιζιονισμού.

-Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου ακύρωσαν πρώτα απ’ όλα τα σχέδια της χούντας για φιλελευθεροποίηση. Οξύνοντας τις αντιφάσεις του, οδήγησαν το καθεστώς στη σκλήρυνση του, μέσα από την ανατροπή της κυβέρνησης Παπαδόπουλου-Μαρκεζίνη από τον Ιωαννίδη. Οι δε αστικές πολιτικές δυνάμεις και ο ρεβεζιονισμός αναγκάστηκαν να αποστασιοποιηθούν από τη δικτατορία.  

Ιδίως όμως η εξέγερση του Πολυτεχνείου κληροδότησε στη συνείδηση του κόσμου το ριζοσπαστισμό και τα αντιαμερικανισμό που θα καθορίσουν ολόκληρο το κάρδο της μεταπολίτευσης. Ήταν η ανάγκη χειρισμού αυτή της κατάστασης μεταφράστηκε με μια διαφορετική από το μεταπολεμικό καθεστώς δημοκρατία, όπως αυτή σηματοδοτήθηκε με το Σύνταγμα του 1975, την αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, την άρση της παρανομίας του ΚΚΕ και το ξήλωμα όλων των μετεμφυλιακών μέτρων εις βάρος της αριστεράς. Οι δε αμερικάνοι, ύστερα από τα γεγονότα της Κύπρου αναγκάστηκαν να συμβιβαστούν με τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές στη λύση Καραμανλή".

Η Μεταπολίτευση ως περίοδος ήττας και υποχώρησης των επαναστατικών ιδεών *

*Η τελευταία από τις τρεις εισηγήσεις που έγιναν από μέλη μας στο πλαίσιο της εκδήλωσης "Το Πολυτεχνείο και η κρίση της επαναστατικής Αριστεράς", που διοργανώθηκε από το Αρ.Δι.Ν. Θεσσαλονίκης στις 15/11.

"Το μαρξιστικό λενινιστικό κίνημα στην Ελλάδα από τη γέννηση του, έως την ουσιαστική του διάλυση στις αρχές του ’80, αποτέλεσε το κίνημα εκείνο που προσπάθησε να αντισταθεί στην ενσωμάτωση της αριστεράς στο σύστημα και στην αναθεώρηση των αρχών του κομμουνιστικού κινήματος. Η κρίση του συνέπεσε με τη διεθνή υποχώρηση αυτού του κινήματος. Το ότι δεν κατόρθωσε τελικά να αντιστρέψει αυτή τη διαδικασία ενσωμάτωσης και να ριζώσει στην εργατική τάξη, δε μειώνει την προσφορά του.

Ο βασικός λόγος για τον οποίο ένα ολόκληρο ρεύμα επαναστατών, που δοκίμασε τις θέσεις του σε μία μαζική εξέγερση της νεολαίας και του λαού, οδηγήθηκε στην διάλυση και την υποταγή στον Πασοκισμό και την διαχείριση, ήταν η ενσωμάτωση εκείνων των χαρακτηριστικών, στα οποία εξαρχής εναντιώθηκε και οδήγησαν στην ίδια την δημιουργία του. Επικαθόρισε η αντιπαράθεση με τον ρεβιζιονισμό κάθε σκέψη και δυνατότητα για την απάντηση στα νέα καθήκοντα. Η κριτική για την εξάρτηση από διεθνή κέντρα μετατράπηκε στην αδυναμία προσαρμογής μετά την μεταστροφή της Κίνας. Το πεδίο της πολιτικής μεταφέρθηκε από τις μάζες στα τηλεοπτικά πάνελ και στο φαρε πολίτικα. Η αναθεώρηση της σχέσης με τον αντίπαλο, ποιος είναι και πώς κάθε φορά διαμορφώνεται τακτική απέναντι του, η αναθεώρηση της δύναμης των μαζών και η αναθεώρηση του πού γίνεται η πολιτική πότισαν και τις σάρκες του ίδιου του Κινήματος.

Η διεθνής κατάσταση καταρχήν βαραίνει, κυοφορεί ιστορικές εξελίξεις που δεν παρακολουθούνται και μελετούνται με συνέπεια. Η ανάδειξη ενός διαχειριστικού αντι- Αμερικάνικου αισθήματος στο λαό συνδέεται με το πέρασμα της χώρας στην σφαίρα επιρροής της ΕΟΚ, το οποίο εκφράζεται στο ΠΑΣΟΚ. Εξ’ου και τα «Εξω το ΝΑΤΟ», που κάποιοι μετάφραζαν σαν πόρτα για συνεργασίες με το ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη, η ενσωμάτωση και συνθημάτων του Κινήματος, που αφορούσαν την αποφασιστικοποίηση του Κράτους της Δεξιάς στο ΠΑΣΟΚ, ανεξαρτησία κτλ, παρόπλισε και εγκόλπωσε όλο το κίνημα της αλλαγής. Στα πλαίσια αυτά, η εξωκοινοβουλευτική και επαναστατική Αριστερά είδε τα συνθήματα της να εξαφανίζονται, δεν ήξερε πως να προσδιοριστεί σε ένα κόσμο που αλλάζει, και κατέφυγε στην υπεριδεολογική φρασεολογία, που δεν μπορούσε να στρατεύσει και να οικοδομήσει μαζικά κινήματα και πολιτικούς αγώνες.

Οι φάσεις της Μεταπολίτευσης

Καταρχήν ας μελετήσουμε τις εξελίξεις. Η μεταπολίτευση χωρίζεται σε χοντρικά τρείς φάσεις :

Η πρώτη φάση της μεταπολίτευσης ανοίγει με την πτώση της χούντας και κλείνει στα τέλη της δεκαετίας του 80. Καθορίζεται σε πρώτο επίπεδο από τις λαϊκές και εργατικές διεκδικήσεις, από τον αντιφασιστικό και αντιιμπεριαλιστικό ριζοσπαστισμό, από το φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό των κυβερνήσεων Καραμανλή, ενώ φέρνει με δύναμη το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Αναδεικνύει νέα και ανερχόμενα αστικά στρώματα, στην πορεία ενσωματώνει τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό, εδραιώνει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας, μοιράζει την πίτα στους μικρομεσαίους. Το ΠΑΣΟΚ λεηλατεί την Αριστερά, διαστρέφοντας τα συνθήματά της. Κατοχυρώνεται ο δικομματισμός που θα κυριαρχήσει για τις επόμενες τρεις δεκαετίες. Υπογράφονται οι βασικές στρατηγικές επιλογές της ελληνικής άρχουσας τάξης και των πολιτικών της κομμάτων που δεν είναι άλλες από την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και τα συνακόλουθα αποτελέσματα σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Συγκροτείται ένα υποτυπώδες κράτος πρόνοιας που όμως εξαρχής έχει τεράστιες καθυστερήσεις, ελλείψεις και αναπηρίες καθώς δεν συγκρίνεται ούτε στο ελάχιστο με τα ευρωπαϊκά συστήματα πρόνοιας που οικοδόμησε η δυτικοευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Η διαφθορά και η διαπλοκή, το πελατειακό κράτος, η μίζα και η ρεμούλα είναι οι παράπλευρες συνέπειες της ανόδου του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία που εκσυγχρονίζει κατά πολύ τις παλαιοκομματικές και καθυστερημένες μεθόδους της Δεξιάς. Σε διεθνές επίπεδο, η καπιταλιστική κρίση του 1973 σηματοδοτεί το τέλος της χρυσής εποχής του καπιταλισμού, το λαχάνιασμα και την ήττα του κρατικού παρεμβατισμού και της σοσιαλδημοκρατίας, την ορμητική εδραίωση του νεοφιλελευθερισμού. Με μια σημαντική χρονική και ποιοτική καθυστέρηση από τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη, η Νότια Ευρώπη αποκτά σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις, ενώ ήδη στη Μ. Βρετανία και στις ΗΠΑ ο νεοφιλελευθερισμός αποκτά την απόλυτη ηγεμονία.

Η δεύτερη φάση της μεταπολίτευσης κάνει δειλά την εμφάνιση της ως τάση στα μέσα της δεκαετίας του 1980, για να εδραιωθεί την περίοδο 1989 -90. Η μετάβαση από την πρώτη στη δεύτερη φάση της μεταπολιτευτικής περιόδου, καθορίζεται από το ισχυρό βάρος των διεθνών εξελίξεων. Η πτώση του τείχους του Βερολίνου και η ενοποίηση του επί δεκαετίες διασπασμένου μονοπωλιακού καπιταλισμού, υπέδειξε με εκκωφαντικό τρόπο τον νικητή καπιταλισμό και τον ηττημένο σοσιαλισμό του 20^ου αιώνα. Πλέον ανακηρύσσεται το «τέλος της ιστορίας», το κράτος πρόνοιας θεωρείται αναχρονιστικό, η σοσιαλδημοκρατία μεταλλάσσεται ανοικτά, ολοκληρώνεται η αποκομμουνιστικοποίηση, και η ευρωπαϊκή ενοποίηση ανεβάζει απότομα στροφές. Η ενοποίηση της Γερμανίας δημιουργεί νέα τετελεσμένα και στην Ελλάδα κυριαρχεί το ορόσημο του 1992, και η πλήρωση των κριτηρίων του Μάαστριχτ. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποτυπώνει την ηγεμονία των νεοφιλελεύθερων ιδεών και στη χώρα μας, ενώ οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ μετά το 1993, αναλαμβάνουν το έργο της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ. Η κυβέρνηση Σημίτη αποτελεί το καλύτερο δείγμα της μετάλλαξης της στρεβλής Πασοκικής εκδοχής της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Ο εκσυγχρονισμένος μεταπρατισμός, η στροφή στις υπηρεσίες, το εμπόριο και βασικά το χρηματοπιστωτικό τομέα, η παραγωγική αποσάθρωση, ολοκληρώνονται υπό τις ιαχές για την ένταξη στο στενό πυρήνα της ΕΕ. Η μεγάλη ιδέα του ελληνικού αστισμού εκφράζεται στο τρίπτυχο: ΟΝΕ, Ολυμπιακοί Αγώνες, βαλκανική εξόρμηση. Η κυβέρνηση Καραμανλή μετά την περίοδο Σημίτη διαχειρίζεται με καθυστερήσεις και προβλήματα τα απόνερα της προηγούμενης φάσης, επιδιώκοντας μεσω του εκτεταμένου δανεισμού να αναβάλει το επερχόμενο τέλος. Στη φάση αυτή ο δικομματισμός εμφανίζεται με δύο όμοια κόμματα, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ εκτελούν πανομοιότυπη πολιτική και μόνο αποδεκτό πλαίσιο είναι ο νεοφιλελευθερισμός.  

Από το 2010 μπαίνουμε στην τρίτη (και τελευταία) φάση της μεταπολίτευσης, όταν πλέον το ελληνικό κράτος ουσιαστικά χρεοκοπεί. Το έδαφος της χρεοκοπίας είναι η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση που αγγίζει τις μητροπόλεις του καπιταλισμού και ειδικά την Ευρωζώνη. Η πραγματική αιτία της ελληνικής χρεοκοπίας βρίσκεται στη συντεταγμένη και επί δεκαετίες παραγωγική και οικονομική διάλυση που έχει επιφέρει η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ .Η ισχυρή Ελλάδα στην Ευρώπη αποδεικνύεται ανέκδοτο, όταν είναι αδύνατον να ανταγωνιστεί την γερμανική οικονομία, με ολέθριες συνέπειες για τη χώρα και το λαό. Η καταστροφή είναι τέτοια που το πολιτικό σύστημα μετασχηματίζεται ολοκληρωτικά, κραταιά κόμματα της μεταπολίτευσης παλεύουν εναγώνια να επιβιώσουν (ΠΑΣΟΚ), η Αριστερά αναδεικνύεται σε ισχυρή πολιτική δύναμη, αποδεχόμενη όμως όλο και περισσότερο τις στρατηγτικές επιλογές της αστικής τάξης και του ιμπεριαλισμού, όπως θα αποδειχτεί και με την μεταμόρφωση από τον ΣΥΡΙΖΑ όλου του λαϊκού ριζοσπαστικού ρεύματος. Το τέλος της λαϊκής συναίνεσης δημιουργεί συνθήκες ολοκληρωτικής πολιτικής ρευστότητας και κοινωνικής οπισθοδρόμησης. Η διάρρηξη των σχέσεων της πολιτικής εκπροσώπησης είναι τέτοια που φέρνει ένα καθαρό νεοναζιστικό κόμμα στην τρίτη θέση. Σε οικονομικό επίπεδο η Ελλάδα ζει μια φρίκη χωρίς τέλος, ενώ η περάτωση του μνημονιακού προγράμματος σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της οικοδόμησης μίας νέας Ελλάδας, αγνώριστης και εχθρικής στον κόσμο της εργασίας και την νέα γενιά.

Οι γενικές τάσεις της Μεταπολιτευτικής Διαδικασίας και η Αριστερά

Η γενική πορεία μέσα από αυτές τις τάσεις είναι η όλο βαθύτερη πρόσδεση στο άρμα του Ευρωπαϊσμού. Είναι μια αλλαγή που αρχικά περνάει σχετικά απαρατήρητη καθώς στην Αριστερά κυριαρχεί η μονοσήμαντη αντιπαράθεση στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Ακόμη χειρότερα, η πρόσδεση στον ευρωπαϊσμό αποκτά κίβδηλη προοδευτική και αριστερή ταυτότητα καθώς θεωρείται αξιοπρεπές πέρασμα ανάμεσα στη Σκύλλα των ΗΠΑ και στη Χάρυβδη της ΕΣΣΔ. Αυτή η τρομακτική καθυστέρηση έχει επιπτώσεις ακόμα και σήμερα, καθώς μεγάλο μέρος της Αριστεράς κληρονόμησε την ευρωπαϊκή ιδεοληψία, και σήμερα, τη στιγμή που ο βασικός αντίπαλος για μια φιλολαϊκή διέξοδο της χώρας είναι το ευρωενωσιακό πλαίσιο, αυτό θεωρείται ιερό και απαραβίαστο. Το πέρασμα από την αμερικάνικη στην ευρωπαϊκή επιρροή συντελείται με ομαλό και βαθμιαίο τρόπο σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης.

Το δεύτερο γενικό σήμειο μετάβασης αποτελεί ο αστικός εκσυγχρονισμός του κράτους και της πολιτικής. Νομιμοποιούνται τα κομμουνιστικά κόμματα, εκδίδονται οι πρώτοι συνδικαλιστικοί νόμοι, κατοχυρώνεται η απεργία ως συνταγματικό δικαίωμα, προχωρά η αποφασιστικοποίηση του Κράτους, της Αστυνομίας και του Στρατού. Στις συνθήκες αυτές, η επίσημη αριστερά βλέπει ευκαιρίες να μπεί στο πάνθεον των μεγάλων παιχτών. Ενσωματωμένη στο σύστημα, θα υποταχτεί στο δίπολο Δεξιά – Αντιδεξιά, θα αναφωνήσει «Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς το ΚΚΕ», θα βγάλει προγράμματα σοσιαλισμού της αγοράς δια στόματος Ν. Κοτζιά, Γραμματέα ΚΝΕ το 1985, ακολουθώντας τα κελεύσματα της Περεστρόϊκα . Άλλωστε, θα γεννηθεί και ο αριστερός ευρωπαϊσμός, βασική μορφή του σύγχρονου ρεφορμισμού,  με την συγκρότηση του Συνασπισμού από τις δύο καθεστωτικές αριστερές δυνάμεις (ΚΚΕ – ΕΑΡ/ΚΚΕ ες. Κυρκος κτλ), με προτάσεις σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα, προτάσεις ανανέωσης της ΕΟΚ κ.ο.κ. Η «Νέα Σκέψη», που θα κορυφωθεί με την συμμετοχή στην Οικουμενική Κυβέρνηση, με τα 3 υπουργεία, θα συμπέσει σχεδόν με την ηχηρή κατάρρευση της Σοβ. Ένωσης την περίοδο 1989-1991.

Η κατάρρευση του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού» και οι φυγόκεντρες τάσεις στο εσωτερικό του ΚΚΕ το αναγκάζουν σε αναδίπλωση, αποχώρηση από τον ΣΥΝ(ΑΣΠΙΣΜΟ), φραστική σκλήρυνση και «επιστροφή στις ρίζες», με βασικό μέλημα τη συγκράτηση δυνάμεων και τη διατήρηση του μηχανισμού. Από την άλλη, στο χώρο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς επικρατούν αντιοργανωτικές αντιλήψεις, «κοσμοπολιτισμός», ενασχόληση με τα δικαιώματα ή τους φοιτητικούς χώρους –σεχταρισμός και αδυναμία μαζικής απεύθυνσης από όσους αναφέρονται στον κομμουνισμό. Ο χώρος του Ευρωπαϊσμού, μπλεγμένος στην εμμονική στήριξη της ΕΕ, θα οδηγηθεί στην ιδεολογική και ηθική κατάρρευση του στην Ελλάδα με την προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ και την τραγική κατάρριψη ιδεολογημάτων για τον κοινοβουλευτικό δρόμο, την Ευρωπαϊκή οικογένεια, την ανυπαρξία ανάγκης οργανωμένου λαού και πολιτικού υποκειμένου…

Τόσο στο ΚΚΕ, όσο και στην πλειοψηφία της κομμουνιστικογενής αριστεράς, βασικές θέσεις της λενινιστικής παράδοσης, εγκαταλείπονται. Κόμμα, μέτωπο, κίνημα συγχωνεύονται στο κόμμα. Τακτική και στρατηγική επίσης. Η ουσία του ιμπεριαλισμού, της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας, της ανισόμετρης ανάπτυξης εγκαταλείπεται. Η πολιτική λογική της συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης κατάστασης, της ανάλογης πολιτικής συμμαχιών, των μεταβατικών αιτημάτων για την επίλυση των προβλημάτων του λαού, αντικαθίσταται από μια γενική έκκληση για (εκλογική) ενίσχυση της κάθε οργάνωσης ή κόμματος, από μια αντίστοιχη έκκληση για το σοσιαλισμό και την επανάσταση, από έναν γενικό ιδεολογικό «αγώνα» μέχρι να «ωριμάσουν οι συνθήκες».

Η ήττα των επαναστατικών ιδεών και η διαμόρφωση του Μεταπολιτευτικού ιδεολογικού συσχετισμού στην Κοινωνία

Αυτή η εγκατάλειψη συμπέφτει με την διαμόρφωση ενός νέου ιδεολογικού συσχετισμού στην κοινωνία, την αριστερά, τις μάζες. Αυτό που ονομάζεται ως ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς, στην ουσία αποτέλεσε την ήττα και εξαφάνιση των επαναστατικών ιδεών στην Ελλάδα. Η αδυναμία οποιασδήποτε επαναστατικής δύναμης να παρέμβει στις εξελίξεις με σύγχρονη οπτική παρέδωσε τις λαϊκές συνειδήσεις ως βορά στον ΠΑΣΟΚισμό.

Τα αποτελέσματα σε επίπεδο κοινωνικής συνείδησης σήμερα εμφανίζονται ολέθρια. Συντελείται ένας ραγδαίος κοινωνικός μεταμορφισμός, που οδηγεί στην διαφορετική πλέον έκφραση των συμφερόντων της κοινωνίας στην πολιτική σκηνή. Η αποφασιστικοποίηση του Κράτους σήμαινε Πασοκοποίηση και πελατειακές σχέσεις. Η αλλαγή, η ρεβάνς απέναντι στην δεξιά ποτίζει το δηλητήριο του «μικρότερου κακού» και τις εκλογικής λύσης τις μάζες. Παράλληλα, οικοδομούνται οι κομματικοί στρατοί, μέσα από πακτωλούς επιδομάτων, μίζες, ρεμούλα, τα στραβά μάτια στην φοροδιαφυγή κ.ο.κ. Το συνδικαλιστικό κίνημα μετατρέπεται σε μηχανισμό διεκδίκησης συμφερόντων μίας εργατικής και συνδικαλιστικής αριστοκρατίας, πίσω από την οποία χτίζονταν πολιτικές καριέρες και κομματικοί μηχανισμοί. Στην ουσία του διπόλου, ανάμεσα στο σκληρό νεοφιλελευθερισμό και τον εκσυγχρονισμό με κάποια υπολείμματα κοινωνικού κράτους, το κοινό θέσφατο είναι η πρόσδεση στην ΕΕ, στα ξένα Κεφάλαια και συμφέροντα, η αποβιομηχάνιση της κοινωνίας και η εκτόξευση της ανεργίας, αργότερα η ένταξη στο κοινό νόμισμα, με ό,τι σήμαινε αυτό. Από την άλλη, υπάρχει πλήρης απουσία των ταξικών συμφερόντων της κοινωνικής πλειοψηφίας, παρά εγκλωβισμός στο αμείλικτο δίπολο. Αυτή τη μεταμόρφωση των κοινωνικών εκπροσωπήσεων δεν θα μπορέσει να σπάσει η Αριστερά, αλλά το ίδιο το τέλος της Μεταπολίτευσης και η είσοδος στην Μνημονιακή εποχή.

Το τέλος της Μεταπολίτευσης αποτέλεσε την επιβεβαίωση της μεταστροφής στις λαϊκές συνειδήσεις και στην ίδια την Αριστερά. Οι μεγαλειώδεις αγώνες των Πλατειών, των 48ωρων απεργιών, των παρελάσεων, των φοιτητικών κινητοποιήσεων, θα φρενάρουν από την λογική της ανάθεσης, της ψήφου στο ΣΥΡΙΖΑ, του έντιμου συμβιβασμού χωρίς ρήξεις κ.ο.κ. Τα χαρακτηριστικά του Μεταπολιτευτικού συσχετισμού, η λογική για τον αν μπορούμε να συνδιαλλαγούμε με την ΕΕ και τον ιμπεριαλισμό, για το αν το κράτος μπορεί να είναι πεδίο αγώνων και αλλαγών προς όφελος του λαού, για το αν οι λαϊκοί αγώνες ή η ψήφος δίνει διέξοδο στα ταξικά προβλήματα, επιβιώνουν με νέες μορφές στη διαχείριση του δημοψηφίσματος και έπειτα της μνημονιακής πολιτικής από τον ΣΥΡΙΖΑ, και οδηγούν για ακόμα μία φορά σε τραγικές επιβεβαιώσεις ενός πολιτικού κενού στο στρατόπεδο των επαναστατικών ιδεών. Τα επιτελεία της Αριστεράς βασικά λιμνάζουν στις λεπτομέρειες των κομματικών ιδιοκτησιών, αγνοώντας τα πολιτικά κενά της μεγάλης εικόνας. Το τέλος της μεταπολίτευσης για το οποίο πανηγυρίζουν οι αστοί και η νέα μεταπολίτευση την οποία επαγγέλλονται, έρχεται να σφραγίσει ένα νέο, χειρότερο συσχετισμό δύναμης και τις ίδιες σχέσεις εκμετάλλευσης, υποταγής και κυριαρχίας, που σήμερα όμως παίρνουν τις πιο βάρβαρες μορφές.

Οι τραγικές επιβεβαιώσεις, το διαρκές κενό, η ανοιχτή Υπόθεση

Τα διδάγματα της πορείας ενός ολόκληρου ρεύματος, οι αδυναμίες του να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες, οι τραγικές επιβεβαιώσεις της γραμμής του 60’ για την επικείμενη κατάρρευση του κομμουνιστικού στρατοπέδου, αλλά και για τον χαρακτήρα του ελληνικού σχηματισμού και της ελληνικής αριστεράς, παραμένουν επίκαιρα. Η ανάγκη αμφισβήτησης της παντοδυναμίας του αντιπάλου και όχι άνευ όρων υποταγής στον ιμπεριαλισμό , της πίστης στους αγώνες του λαού απέναντι στην εκλογική ανάθεση, της ανάγκης παρέμβασης και πολιτικοποίησης των προβλημάτων για την οικοδόμηση μαζικών ανατρεπτικών κινημάτων, σε αντίθεση με την κομματική αναπαραγωγή με υπερεπαναστατικές φωνασκίες, που στην πράξη σημαίνουν κινηματική εθιμοτυπία, πρέπει και σήμερα να τεθούν από τις σύγχρονες επαναστατικές δυνάμεις.

Σήμερα, η απουσία κομμουνιστικού κινήματος οδηγεί ολοταχώς σε μεσαιωνική βαρβαρότητα σε όλα τα επίπεδα. Το σύστημα παίρνει πίσω ό,τι έχασε τον 20ό αιώνα σε επίπεδο εργασιακών σχέσεων, υλικών όρων διαβίωσης, εργατικών δικαιωμάτων, πολιτικών, συνδικαλιστικών και δημοκρατικών ελευθεριών. Η συγκρότηση κομμουνιστικού κινήματος είναι αδήριτη ανάγκη, ζωτικής σημασίας για τους λαούς όλου του κόσμου. Δύσκολο και επίπονο καθήκον όπου πρέπει να στρέφεται κάθε οργανωμένη δράση. Το τέλος της μεταπολίτευσης οφείλει να αποτελέσει πεδίο ισχυρών και επίπονων προσπαθειών:

Για την επανανοηματοδότηση των προγραμμάτων, των αξιών και των τραυματισμένων εννοιών.

Για την ανασύνταξη των επαναστατικών ιδεών απελευθέρωσης της ανθρωπότητας από τα δεσμά της καταστροφής και του κέρδους.

Για την ανασυγκρότηση και επανίδρυση της Αριστεράς που θέλει να αλλάξει τα πράγματα, που θέλει να συγκρουστεί με τον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό, που θέλει να χτίσει μια Ελλάδα για το λαό της."

Το προσφυγικό δράμα είναι ακόμη εδώ...

Της Μαρίνας Παπαδοπούλου και του Κώστα Κουτσούλα*

Εδώ και χρόνια ο πόλεμος στη Συρία και η επακόλουθη προσφυγική κρίση είναι γεγονός. Χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν σπίτια, οικογένεια, δουλειές και να βάλουν τις ζωές τους και των αγαπημένων τους σε κίνδυνο για να σωθούν από τη καταστροφή που άφηνε στο διάβα του ο πόλεμος. Φτάνοντας εδώ, μπορεί να γλίτωσαν από βέβαιο θάνατο αλλά μια αξιοπρεπής και ασφαλής ζωή φαντάζει ακόμα μακριά. Εκτός από μία μικρή μερίδα προσφύγων που στάθηκαν τυχεροί να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό, και κάποιοι που είτε λόγω οικονομικής δυνατότητας, είτε υπαγωγής τους σε προγράμματα στέγασης κατάφεραν να εγκατασταθούν στα αστικά κέντρα, η συντριπτική πλειοψηφία τους παραμένει εγκλωβισμένη στα hotspots, ή για να τα πούμε ως αυτό που είναι, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων.

Είναι πραγματικότητα ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να διαχειριστεί τόσο μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Είναι, όμως, επίσης πραγματικότητα ότι τα πακέτα βοήθειας λίγο αξιοποιήθηκαν από τις ΜΚΟ (αρκετές από τις οποίες τα καταχράστηκαν εν απουσία κεντρικού σχεδιασμού) και ακόμα λιγότερο βοήθησαν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, ειδικά στα κέντρα υποδοχής. Ζώντας συνωστισμένα για μήνες σε αντίσκηνα, με ελάχιστες μερίδες τροφής, συνθήκες υγιεινής που θυμίζουν μεσαίωνα, με ελλιπή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και παντελή έλλειψη ασφάλειας αφού η ζωή απειλείται καθημερινά από τις καιρικές συνθήκες μέχρι τις φασιστικές επιθέσεις, η «αποκτήνωση» του ανθρώπου είναι μάλλον φυσική συνέπεια.

Έτσι τα camps φτάνουν να μετατρέπονται σε υγειονομικές βόμβες. Πολλοί διεθνείς οργανισμοί το έχουν καταγγείλει. Η ανάπτυξη και η εξάπλωση ασθενειών μεταξύ των προσφύγων διευκολύνεται μέσα στο συνωστισμό, τα άτομα με προβλήματα υγείας δεν δέχονται τη κατάλληλη περίθαλψη και οι ευπαθείς ομάδες, όπως τα μικρά παιδιά, δεν προστατεύονται. Μέσα σε αυτή την κατάσταση εμφανίστηκαν διάφοροι «καλοπροαίρετοι» θέλοντας να εκμεταλλευτούν την εξαθλίωση που επικρατεί. Κι έτσι ακούμε τακτικά στις ειδήσεις για το πώς αναδυθεί στους προσφυγικούς καταυλισμούς φαινόμενα βίας, εμπορίου ναρκωτικών, βιασμών, σωματεμπορίας, παιδικής εκμετάλλευσης και άλλων εγκλημάτων. Η συσσώρευση όλων αυτών δημιουργεί μια έκρυθμη κατάσταση που διαφαίνεται από τα αυξημένα ψυχολογικά προβλήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ότι στο στρατόπεδο στη Μόρια Λέσβου η ψυχική υγεία έχει επιδεινωθεί τόσο, όπου ένα στα τέσσερα ανήλικα έχουν αυτοτραυματιστεί, έχουν σκέψεις αυτοκτονίας ή έχουν κάνει απόπειρα. Όλα αυτά για να αντιμετωπιστούν χρειάζεται μεγάλη και συντονισμένη προσπάθεια ψυχοκοινωνικής στήριξης και προστασίας, η οποία σήμερα αποδεικνύεται ανεπαρκής.

Η κατάσταση αυτή δε δημιουργήθηκε τυχαία. Δε μπορούμε να μη στρέψουμε το δάχτυλο πρώτα και κύρια στο ΝΑΤΟ, το βασικό εμπρηστή του πολέμου στη Συρία και της αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή, εφόσον αυτό αποτελεί την αιτία που τόσες χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν στο δρόμο αντιμέτωποι με τόσες κακουχίες. Δε γίνεται να μην αναφερθούμε στην τραγική ειρωνεία που διαδραματίζεται στη χώρα μας, η οποία αφενός σε ρόλο πιστού σκυλιού σε ΕΕ και ΝΑΤΟ έχει παραχωρήσει δικαιοδοσίες ώστε να αποτελεί ορμητήριο των πολεμικών τους επιχειρήσεων προς στη Μ.Ανατολή, αφετέρου αποτελεί χώρα εισόδου στην Ευρώπη, άρα και πρώτος αποδέκτης των προσφύγων. Βέβαια, παρότι η Ελλάδα παρουσιάζεται περισσότερο ως ένας σταθμός-τροχονόμος των προσφύγων παρά ως τελικός προορισμός, η ευρωτουρκική συμφωνία στέκεται αφορμή για τον εγκλωβισμό χιλιάδων ανθρώπων στη χώρα. Όσο κι αν θέλει η ΕΕ να διατηρήσει το προσωπείο του υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του συμμάχου της Ελλάδας στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, ενώ έχει στηρίξει τον πόλεμο στη Συρία και ταυτόχρονα δεν αναλαμβάνει ούτε την ομαλή εγκατάσταση των προσφύγων στις χώρες προτίμησής τους,  ούτε την ενσωμάτωση τους στις τοπικές κοινωνίες. Όσο ΕΕ, ΝΑΤΟ και κυβέρνηση δεν αναλαμβάνουν τις πολιτικές ευθύνες και συνεχίζουν να παίζουν ιμπεριαλιστικά παιχνίδια εις βάρος των λαών, το δράμα του πολέμου και της προσφυγιάς θα συνεχίζεται. Δε γίνεται να μένουμε σε αυτό το έργο θεατές. Ως νέοι άνθρωποι δεν αρκούμαστε στην δημοσιογραφική παρουσίαση του προβλήματος· επιθυμούμε να το αλλάξουμε. Αυτό περνάει μέσα από τη μαζική οργανωμένη δράση μας ενάντια στον πόλεμο!

Δείχνουμε αλληλεγγύη και στήριξη στους πρόσφυγες. Πιέζουμε την κυβέρνηση να αναλάβει ευθύνες για τις συνθήκες διαβίωσης και την κατάρτιση ολοκληρωμένου σχεδίου για την προσφυγική κρίση.

Απαιτούμε άμεση αποχώριση της Ελλάδας από τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, πλήρη απεμπλοκή από τα πολεμικά και ιμπεριαλιστικά τους σχέδια και κλείσιμο των βάσεων στην Ελλάδα.

*Η Μαρίνα Παπαδοπούλου είναι Ψυχολόγος και μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΑΠΘ
Ο Κώστας Κουτσούλας είναι φοιτητής Ιατρικής ΑΠΘ

Στα προβλήματα μας απαντάμε με ενότητα και αγώνα!

Πραγματοποιήθηκε σήμερα η συνάντηση που καλέσαμε για την συγκρότηση ανοιχτής πρωτοβουλίας για Γενική Συνέλευση με την παρουσία του Αριστερού Δικτύου Νεολαίας, του Contra legem EAAK, της ΣΦΟΙΝΑ, των Αγωνιστικών Κινήσεων και της Πορείας. Στη συνάντηση αποφασίστηκε η συγκρότηση κοινής πρωτοβουλίας από το Αριστερό Δίκτυο Νεολαίας, τις Αγωνιστικές Κινήσεις και την ΣΦΟΙΝΑ με στόχο την συλλογή υπογραφών για την διεξαγωγή Γενικής Συνέλευσης, ώστε ο Σύλλογος να κινητοποιηθεί ενάντια στην επιβολή διδάκτρων στα μεταπτυχιακά και στην επιβολή αντιτίμου στη λέσχη του ΑΠΘ. Είναι εμφανές ότι η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ εφόσον δεν εμφανίστηκε στην παράσταση διαμαρτυρίας που έγινε, ούτε έλαβε κάποια πρωτοβουλία για το ζήτημα των διδάκτρων θέλει με την υποτιθέμενη «εναντίωση της στα δίδακτρα» να ρίξει στάχτη στα μάτια μας καθώς στην πραγματικότητα είναι υπέρ του να πληρώνουμε από την τσέπη μας για μεταπτυχιακά.

Ο αγώνας για την κατάργηση των διδάκτρων και την δωρεάν σίτιση απαιτεί την μέγιστη δυνατή ενότητα δυνάμεων. Υπ’ αυτήν την έννοια ακόμα και πολιτικές δυνάμεις του Συλλόγου που δεν ανταποκρίθηκαν στο σημερινό μας κάλεσμα αλλά συμφωνούν στο ζήτημα των διδάκτρων και της σίτισης τις καλούμε να στηρίξουν και την συλλογή υπογραφών και τις αγωνιστικές αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης.

Πάνω απ’ όλα, όμως, όλοι οι φοιτητές πρέπει να συμμετέχουν στον αγώνα και να οικοδομηθεί ένα μέτωπο αντίστασης στο χτύπημα της δημόσιας και δωρεάν παιδείας. Οι πολιτικές αποφάσεις και επιλογές της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για την παιδεία πρέπει άμεσα να βρουν εμπόδιο ένα αγωνιστικό και διεκδικητικό φοιτητικό κίνημα και η δικιά μας δράση και πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει την αρχή και το παράδειγμα μιας αγωνιστικής διαδικασίας. Να μην μείνουμε απαθείς, να μην τους αφήσουμε να μας πετάξουν από την εκπαίδευση.

Σε έναν τέτοιο αγώνα οι δυνάμεις της Αριστεράς στον Σύλλογο πρέπει να βάλουν την κοινή ανάγκη όλων των φοιτητών πάνω από το στενό συμφέρον της αναπαραγωγής τους. Γιατί μόνος του κανείς δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει το τρομακτικό κενό πολιτικής, την αδράνεια και την απογοήτευση. Γιατί η κομματική περιχαράκωση, ο διαχωρισμός ενώ υπάρχει συμφωνία στην ανάγκη ενισχύουν περισσότερο την απογοήτευση και την αναξιοπιστία. Ως εκ τούτου, το κάλεσμα μας στις υπόλοιπες δυνάμεις της Αριστεράς που δεν συμμετέχουν στην πρωτοβουλία παραμένει ανοιχτό.

-Να συμμετέχουμε όλοι στην συλλογή υπογραφών!

-Όλοι στη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Φοιτητών Νομικής στις 11 Οκτώβρη!

-Όλοι ενωμένοι ενάντια στα δίδακτρα και στο αντίτιμο στη λέσχη, για να μην πέφτει το βάρος στις πλάτες μας!

Να οργανώσουμε την Συνέλευση του Συλλόγου που μπλοκάρει η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ

Η γενιά μας δικάστηκε να ζήσει στην ανεργία, την έλλειψη προοπτικής, το συνεχές κυνήγι πιστωτικών μονάδων, τίτλων, πτυχίων μεταπτυχιακών, για 400 ευρώ. Χωρίς ίχνος δικαιώματος και φωνής. Απομονωμένη στο άγχος, την απομόνωση, τον ατομικό δρόμο. Αυτή η καταδίκη ήρθε μέσα από τα μνημόνια, τα προγράμματα τσακίσματος της ελληνικής οικονομίας, με τα οποία φόρτωσαν τα χρέη και τα ελλείμματα τους στις δικές μας πλάτες. Όσο και αν ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ πανηγυρίζουν την "έξοδο" από τα μνημόνια, αυτή η έξοδος σημαίνει απλά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας μίας νέας κοινωνίας, όπου το βασικό χαρακτηριστικό θα είναι η ανεργία, η υποαμειβόμενη εργασία, η εναλλαγή ανάμεσα σε επισφαλή και ελαστική απασχόληση και την απουσία της.

Σε μία τέτοια αγορά και κοινωνία, η εκπαίδευση είναι ένα αγαθό για λίγους. Από τη μία, η υποχρηματοδότηση των ιδρυμάτων σήμαινε ποιοτικό υποβιβασμό της εκπαίδευσης, ελλείψει καθηγητών, υλικοτεχνικής υποδομής, κονδυλίων για την έρευνα, ενώ παράλληλα αποτελεί επιχείρημα για το φόρτωμα εξόδων στις πλάτες μας. Από την άλλη, η τάση, από το λύκειο μέχρι τα μεταπτυχιακά, είναι να μπορούν να έχουν πρόσβαση όλο και λιγότεροι.

Αυτή η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ και του ν. Γαβρόγλου στην εκπαίδευση αποτελεί το ηθικό και ιδεολογικό συγχωροχάρτι στην ανεργία!Αύριο θα μας λένε εσύ φταις που δεν έχεις δουλειά, γιατί δεν έχεις μεταπτυχιακό. Σου αξίζουν τα 400 ευρώ, γιατί έχεις μόνο πτυχίο. Σου αξίζει να δουλεύεις 12ωρα και 15ωρα γιατί είσαι ανειδίκευτος. Το ότι το πτυχίο είναι ένα κουρελόχαρτο, αυτό είναι δεδομένο. Αυτό είναι το χειρότερο έγκλημα της πολιτικής τους για την νέα γενιά!

Αν ο ΣΥΡΙΖΑ έτσι λειτουργεί στην κοινωνία, η ΔΑΠ αποτελεί τον ιδεολογικό υποβολέα των μνημονίων στην καθημερινότητα του φοιτητή. Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ στηρίζει την ιδιωτικοποίηση και τα δίδακτρα, την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης, κάνει τα πάντα για να μην βρίσκονται, να μην συζητούν, να μην οργανώνονται οι φοιτητές. Δεν θέλει την δημοκρατία και την συλλογική οργάνωση, αλλά την πειθαρχία και την ησυχία στον ορυμαγδό των αλλαγών. Όσο και αν φωνάζει, η πολιτική της και η στάση της είναι το καλύτερο στήριγμα της μνημονιακής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ για την νέα γενιά!

Το απέδειξαν για ακόμα μια φορά στην Νομική. Παρά τα πολλά λόγια για συμφωνία για ΓΣ σε προηγούμενο ΔΣ, σήμερα απέρριψαν πρόταση για Γενική συνέλευση του Συλλόγου Φοιτητών Νομικής. Επειδή έχουν αυτοδυναμία με 6 στις 11 έδρες, επέβαλλαν την άποψη τους με ευκολία. Δυστυχώς, για ακόμη μια φορά αποδείχτηκε ότι ΔΑΠίτικος σύλλογος είναι σύλλογος αδρανής και φιμωμένος!

Εμείς δεν βολευόμαστε στις επιλογές τους. Αντιστεκόμαστε στις αλλαγές, που έρχονται να πλήξουν εμάς και τις οικογένειες μας με πολύ βαριά δίδακτρα. Αναγνωρίζουμε ότι σήμερα πρέπει ΟΛΟΙ ΟΣΟΙ ΣΥΜΦΩΝΟΥΜΕ για την κατάργηση των διδάκτρων να αναπτύξουμε κοινή δράση για την διεξαγωγή συνέλευσης, με συλλογή υπογραφών και ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

Ως εκ τούτου, καταγγέλλουμε την στάση της ΔΑΠ και καλούμε, την Δευτέρα 1 Οκτωβρίου στις 17:00 στο στέκι του Συλλόγου Φοιτητών Νομικής σε ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ για ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ του Συλλόγου όλες τις δυνάμεις και τους φοιτητές που συμφωνούν στο ελάχιστο της κατάργησης των διδάκτρων! Αυτή τη στιγμή χρειάζεται να συγκεντρώσουμε τις δυνάμεις μας σε αυτό το σκοπό και όχι να επικρατήσει η μικροσυντεχνιακή αντιπαράθεση. Να παλέψουμε να κινητοποιηθεί και να οργανωθεί ο σύλλογος, να διαμορφώσουμε μία κοινή στάση οι φοιτητές απέναντι στα μεταπτυχιακά, να παλέψουμε για ένα φοιτητικό κίνημα όλων των σχολών που θα ανατρέψει τον ν. Γαβρόγλου, που φέρνει την "άνοιξη της εξόδου από τα μνημόνια" στις ζωές μας!

Να μπλοκάρουμε τα δίδακτρα στο μεταπτυχιακό της Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Η αναδιάρθρωση των μεταπτυχιακών της Νομικής Σχολής ΑΠΘ είναι πλέον γεγονός. Το Τμήμα μας αποφάσισε ότι τα μεταπτυχιακά θα έχουν διάρκεια 3 εξάμηνα (αντί για 4 όπως ισχύει μέχρι σήμερα) και θα επιβληθούν δίδακτρα ύψους 300 €/εξάμηνο, άρα οι φοιτητές καλούνται να πληρώσουν συνολικά δίδακτρα ύψους 900 € για το μεταπτυχιακό.

Ξέρουμε ότι αυτή η αλλαγή που συντελείται δεν έρχεται σαν «κεραυνός εν αιθρία», αλλά εναρμονίζεται με την γενική κατεύθυνση του ν. Γαβρόγλου που προβλέπει την υποχρεωτική αναμόρφωση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε όλες τις σχολές και προτρέπει ουσιαστικά σε επιβολή διδάκτρων. Δεδομένου του οικονομικού στραγγαλισμού των ιδρυμάτων, λόγω των μνημονιακών προϋπολογισμών, τα μεταπτυχιακά αντιμετωπίζονται σαν πρώτης τάξης ευκαιρία για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών των τμημάτων. Τα παρουσιάζουν δε ως πολυτέλεια, για την οποία πρέπει να πληρώσεις αδρά, αγνοώντας τη γενική κατάσταση στην αγορά εργασίας που καθιστά τα μεταπτυχιακά εξίσου δεδομένα και αναγκαία με τα πτυχία. Το βασικό ζήτημα είναι ότι καλούμαστε να πληρώσουμε εμείς από την τσέπη μας τα σπασμένα της μνημονιακής πολιτικής, τα σπασμένα της υποχρηματοδότησης. Σε μια περίοδο μάλιστα που εμείς και οι οικογένειες μας δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα οικονομικά και να σηκώσουμε το βάρος σπουδών μας. Υπουργείο Παιδείας και Κοσμητεία, μας λένε, ότι όποιος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα, αποκλείεται από τα μεταπτυχιακά.

Οι επευφημίες για την έξοδο από την κρίση δεν μας κουφαίνουν μπροστά στην σκληρή οικονομική πραγματικότητα που παραμένει! Ο νόμος Γαβρόγλου είναι ακόμα ένας νόμος ποτισμένος από την μνημονιακή λογική περικοπής δημοσίων δαπανών, που μας αρνείται βασικά αγαθά όπως το δικαίωμα στην μόρφωση και την πρόσβαση στην επιστημονική γνώση χωρίς οικονομικούς φραγμούς. Επιβεβαιώνει μία βασική αλήθεια: τα μνημόνια και αν έφυγαν, η κοινωνία που προετοίμαζαν είναι εδώ, νόμο τον νόμο, κερνώντας απλόχερα ανεργία, φτώχεια, μετανάστευση, εργασιακή ζούγκλα, χωρίς δικαιώματα και προοπτικές για την νέα γενιά, με μισθούς πείνας των 400 ευρώ και μια ζωή συνεχούς κυνηγιού τίτλων σπουδών πίσω από την ουρά της ατομικής ανταγωνιστικότητας! Να ξεριζώσουμε τα μνημόνια νόμο τον νόμο, να αγωνιστούμε ενάντια στην χειροτέρευση του μέλλοντος μας, να ενωθούμε με τα άλλα κομμάτια της νεολαίας και του λαού σε ένα πλατύ μέτωπο αντίστασης στην συνεχόμενη εξόντωση μας!

Να μην περάσει η αναδιάρθρωση στα μεταπτυχιακά του ΑΠΘ! Καμία αύξηση των διδάκτρων, καμία επιβάρυνση των οικογενειών μας για τις σπουδές μας! Να καταργήσουμε τον ν. Γαβρόγλου, που αποτελεί την μνημονιακή πολιτική στην εκπαίδευση, που διαλύει το δημόσιο χαρακτήρα του πανεπιστήμιου, που διαχειρίζεται μία παιδεία σε λειτουργική διάλυση! Δεν είμαστε η γενιά χωρίς μέλλον! Το ίδιο και οι συνάδελφοι μας, οι ασκούμενοι και νέοι δικηγόροι, οι μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί ερευνητές. Οι δυνάμεις να ανασυγκροτηθούν άμεσα, να βρεθούμε με αυτούς που τα συμφέροντα μας είναι κοινά, να οργανωθούμε σε ένα ρεύμα αντίστασης των νέων νομικών, που θα αντιστέκεται στη διάλυση του επαγγέλματος και της προοπτικής μας, που θα αναζητά όρους για μία συνολική αλλαγή της κατάστασης για τη νέα γενιά, μέσα από την αντίσταση σε κάθε βήμα της μνημονιακής πολιτικής!

Καλούμε τον Σύλλογο Φοιτητών Νομικής να στηρίξει το κάλεσμα της ΕΑΝΔΙΘ και να συμμετέχουμε σε μία ανοιχτή, δημοκρατική και μαζική συνέλευση νέων νομικών, για το κοινό μας πρόβλημα. Να δράσουμε ενιαία και συντονισμένα με τους συναδέλφους μας, να συνεισφέρουμε από την πλευρά μας με Γενική Συνέλευση, που θα συζητήσει και θα αποφασίσει δράσεις των φοιτητών. Να βάλουμε μπροστά τις δυνάμεις μας, να συναντηθούμε με τους επίσης πληττόμενους συναδέλφους μας, να χτίσουμε ένα χώρο δημοκρατίας, ενότητας, κοινής δράσης, μαζικής συμμετοχής όλης της γενιάς μας των νέων νομικών!

Σε περίπτωση που για κάποιο λόγο το ΔΣ δεν επικυρώσει και τυπικά και δεν καλέσει τους φοιτητές στην κοινή συνάντηση, ούτε αναλάβει το καθήκον να διεξαχθεί ΓΣ που να οργανώσει την δική μας δράση, εμείς καλούμε όλους τους φοιτητές και όλες τις δυνάμεις που είναι ενάντια στις αυξήσεις στα μεταπτυχιακά σε ανοιχτή Πρωτοβουλία Αγώνα, που θα αναλάβει το καθήκον να οργανωθεί ο αγώνας στο Σύλλογο, μέσα από Γενική Συνέλευση.

Όλοι οι φοιτητές στην κοινή ανοιχτή συνέλευση ασκούμενων – μεταπτυχιακών – νέων δικηγόρων – φοιτητών που καλεί η ΕΑΝΔΙΘ!

· Άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την κάλυψη των αναγκών μας!

· Ούτε ένα ευρώ από την τσέπη μας για μεταπτυχιακό!

·Άμεση απόσυρση των διδάκτρων από τα μεταπτυχιακά της Νομικής Σχολής ΑΠΘ!

·Κοινό Μέτωπο όλων των Νέων Νομικών – Για την οργάνωση της αντίστασης της γενιάς μας

·Για ένα σύγχρονο φοιτητικό και συνδικαλιστικό μέτωπο συντονισμένης αντίστασης στην μνημονιακή πραγματικότητα!

Ανακοίνωση Αριστερού Δικτύου Νεολαίας Νομικής για την διαμεσολάβηση

Στα χρόνια της κρίσης η νεολαία βρίσκεται στο στόχαστρο της επίθεσης στα εργασιακά δικαιώματα. Πρόκειται για τη γενιά που βιώνει τη διάλυση των σπουδών της, την πρωτοφανή ανεργία, ελαστικούς όρους εργασίας, μαζική μετανάστευση. Οι απόφοιτοι Νομικής δεν αποτελούν εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα. Το δικηγορικό επάγγελμα επηρεάζεται βαθιά από την κρίση: η μείωση της δικηγορικής ύλης, η υπέρμετρη φορολογία, οι εξοντωτικές εισφορές οδηγούν σε απόρριψη πολλούς δικηγόρους από το ελεύθερο επάγγελμα και της μετατροπής τους σε μισθωτούς υπαλλήλους μεγάλων εταιριών. Τα «σπασμένα» καλούνται πρωτίστως να πληρώσουν οι νέοι δικηγόροι και ειδικά οι ασκούμενοι, ως το πιο ευαίσθητο και απροστάτευτο από οποιοδήποτε πλαίσιο τμήμα. Στο κάδρο της διάλυσης του δικηγορικού επαγγέλματος έρχεται να προστεθεί και το νέο νομοσχέδιο Κοντονή για την διαμεσολάβηση.

6 λόγοι που πρέπει να απορριφθεί το ν/σ για την διαμεσολάβηση*

1. Γιατί πρακτικά φανερώνει πλήρη άγνοια του νομοθέτη για την δικηγορική πραγματικότητα

Το νομοσχέδιο είναι πρακτικά εν πολλοίς αποτυχημένο. Στα περισσότερα αντικείμενα του (οικογενειακά, κοινόχρηστα, ιατρικά) τα μέρη προστρέχουν τις περισσότερες φορές εξαρχής στην αντιπαράθεση και όχι στην συνθετική επίλυση της διαφοράς. Στα εργατικά ήδη ο θεσμός της Επιθεώρησης εργασίας θεωρητικά αναβαθμίστηκε για να βοηθήσει στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών. Στην διαπραγμάτευση με τις τράπεζες, ήδη προβλέπεται η εξωδικαστική διαδικασία από τον ν.3869/2010, μία διαδικασία υποβιβασμένη στην μορφή του απλού διαδικαστικού τύπου, καθώς οι τράπεζες αρνούνται τα υποβαλλόμενα σχέδια από τους οφειλέτες. Καταρχήν, λοιπόν, ήδη ενόψει του τι καλύπτει, στο πεδίο της δικηγορικής πρακτικής είναι βαρύς εμπαιγμός με το ισχύον νομοθετικό και πραγματικό περιβάλλον. 

2. Γιατί υποβάλλει σε περισσότερα έξοδα τον πολίτη

Το δικηγορικό επάγγελμα στην εποχή της κρίσης δοκιμάζεται σκληρά. Το πεδίο πρόσβασης στην δικαιοσύνη έχει επιβαρυνθεί  με αμφιβόλου συνταγματικότητας υπέρογκα παράβολα και λοιπά έξοδα διαδικασίας, τα οποία ουσιαστικά αποκλείουν μεγάλο κομμάτι πολιτών από την δικαιοσύνη, ενώ σε τίποτα δεν απλοποιούν ή βελτιώνουν ποιοτικά την διαδικασία. Το κόστος ενός δικαστικού αγώνα να είναι όλο και πιο απωθητικό για τον πολίτη. Η επιβάρυνση με ένα ακόμα στάδιο διαδικαστικό, μάλιστα υποχρεωτικό, που εν πολλοίς τίποτα δεν έχει να προσφέρει παρά τα νέα έξοδα ( διαμεσολαβητή, δικηγόρου κ.ο.κ.) είναι ένα ακόμα λιθαράκι, ένα ακόμα βήμα απομάκρυνσης του πολίτη από την επίλυση των διαφορών του με την δικαστική οδό. Προσθέτει έτι περαιτέρω στον αποκλεισμό από την πρόσβαση στην δικαιοσύνη, σε καιρούς έντονης ανομίας και κατάχρησης, σε πεδία και ζητήματα με έντονη ανάγκη των εγγυήσεων απονομής της δικαιοσύνης από τα δικαστήρια ( εργατικά, τραπεζικά).

3. Γιατί υποκαθιστά τον φυσικό δικαστή από τον επιχειρηματία ιδιώτη

Επόμενη συνέπεια της διαμεσολάβησης είναι η κατάργηση του φυσικού δικαστή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του Συντάγματος, και η υποκατάσταση του από έναν επιχειρηματία ιδιώτη. Εξαφανίζονται τα εχέγγυα ορθοδίκαιης κρίσης ενός κρατικού δικαστικού λειτουργού, οι όποιες εγγυήσεις ανεξαρτησίας, ενώ εισάγεται το δίκαιο της αγοράς, δηλαδή του ισχυρότερου, στο στενό πυρήνα της απονομής δικαιοσύνης. Η λειτουργία «παραδικαστηρίων», η «άγρα δικαιοσύνης», η ιδιωτικοποίηση της δικαιοσύνης έχουν ήδη πολλάκις επισημανθεί στον κλάδο της απονομής δικαιοσύνης, χωρίς να φαίνεται η κυβέρνηση να δίνει σημασία σε λεπτομέρειες που συνεπάγονται περισσότερα κόστη!

4. Γιατί εδραιώνει ακόμα περισσότερο την επικράτηση της ταχύτητας και εκτελεστότητας των εκάστοτε τίτλων έναντι του ορθοδίκαιου της δικαστικής απόφασης

Ήδη, με την αναθεώρηση του ΚΠολΔ, με την ισχυρή πριμοδότηση της διαταγής πληρωμής στο επίπεδο της εκτέλεσης, διαφαίνεται μία γενική τάση αποδόμησης της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης , που τώρα επεκτείνεται ακόμα περισσότερο, από το στάδιο της εκτέλεσης στο στάδιο της διάγνωσης. Σχηματίζεται ένα τοπίο, ήδη με βάση αυτά που παραπάνω αναφέρουμε, όπου η απονομή της δικαιοσύνης θα υποτάσσεται πλήρως στην ανάγκη «ταχείας επίλυσης» των διαφορών, χωρίς τα ελάχιστα εχέγγυα δικονομικών σταδίων και προνομίων που προβλέπει η δικαστική διαδικασία. Μπορεί η απονομή της δικαιοσύνης να βασίζεται στην αγοραία βουλησιαρχία; Πλέον, όλα κινούνται με εκτελεστούς τίτλους, που αποκτούν την ισχύ και τα αποτελέσματα της δικαστικής απόφασης, με τον δικαστή να αποκτά δευτερεύοντα ρόλο, με την διαδικασία να υποτάσσεται στους κανόνες μίας κοινωνίας σε ισχυρή οικονομική και κοινωνική κρίση, όπου τα κάθε είδους οικονομικά και τραπεζικά συμφέροντα μπορούν να κινούν πλέον αυτόνομα διαδικασίες χωρίς το μεγάλο πρόσκομμα της κρατικής δικαιοσύνης. Και ενώ η ταχύτητα επίλυσης των διαφορών έχει μία ορισμένη σημασία, ενόψει του υπέρογκου της δικαστικής ύλης, η χρησιμοποίηση ως δικαιολογία αυτής της πραγματικότητας για την ακόμα μεγαλύτερη αποδόμηση της διαδικασίας απονομής της δικαιοσύνης είναι ανήθικη και προκλητική. Στην τελική, από τον ν. 4335/2015 και την εντεινόμενη τραπεζοποίηση του επαγγέλματος, αναρωτιόμαστε : πόσο και ποιόν τελικά βοήθησε η τέτοια επιτάχυνση των διαδικασιών;

5. Γιατί συνεισφέρει στην σχετικοποίηση και απαξία του δικηγορικού επαγγέλματος

Η πρόβλεψη ότι διαμεσολαβητής μπορεί να γίνει οποιοσδήποτε κατέχει τίτλο ΑΕΙ και συμπληρώσει τον απαραίτητο αριθμό ωρών παρακολούθησης σεμιναρίων, έρχεται ακόμα περισσότερο να υποβιβάσει και να διαλύσει ένα ολόκληρο επάγγελμα. Ήδη, με την διάλυση του επαγγέλματος, ο μέσος δικηγόρος, ειδικά ο νέος, που δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στο κόστος συντήρησης γραφείου ενόψει εισφορών, θα πρέπει να σφαχτεί με χιλιάδες άλλους, όλων των ηλικιών και άρα επιπέδων εμπειρίας, και προσωπικά να ξεζουμιστεί για να εξασφαλίσει μία θέση συνεργασίας – ή υπαλληλίας – σε κάποια εταιρία. Τώρα, θα έχει απέναντι του και μια σειρά διαμεσολαβητές , που έτι περαιτέρω θα αφαιρούν ύλη από την εργασία του, που θα μπορούν να διενεργούν μία διαδικασία που θα μπορούσε να γίνεται έστω από δικηγόρους , ως δημόσιους λειτουργούς, που έχουν πάρει αντίστοιχο πτυχίο, έχουν την αντίστοιχη πρακτική εμπειρία, έχουν αναγνωριστεί δια εξετάσεων από τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο. Η απαξία που κρύβεται εδώ είναι διπλή : από την μία, δεν θεωρείσαι ικανός να εκπροσωπήσεις τα συμφέροντα του πελάτη σου και να υποβάλλεις ένα πρακτικό στον Δικαστή, από την άλλη , αν θες να είσαι στη μόδα, παρακολούθησε 40 ώρες σεμινάρια , ξόδεψε και άλλα λεφτά, παράτησε το επάγγελμα σου. Η τάση , άλλωστε, απομαζικοποίησης του επαγγέλματος είναι κάτι παραπάνω από έντονη μετά το νέο ασφαλιστικό, με κινήσεις σαν και αυτές να έρχονται να την νομιμοποιούν.

6. Γιατί αποτελεί ταφόπλακα του μέλλοντος μας

Το επάγγελμα αυτό είναι ήδη απωθητικό για τον νέο κόσμο που εισάγεται σε αυτό, και όχι μόνο. Το τεράστιο ύψος των εισφορών καταδικάζει τον μέσο δικηγόρο σε ανέχεια, και η ανέχεια είτε σε απομάκρυνση από το επάγγελμα, είτε σε υπαλληλοποίηση σε κάποια μεγάλη δικηγορική ή τραπεζική εταιρία. Η υπαλληλοποίηση αυτή, τύποις ή εν τοις πράγμασι, δεν συνεπάγεται φυσικά και τα αντίστοιχα οφέλη : συνεργάτες που αναγνωρίζονται ως «αυτοαπασχολούμενοι», ασκούμενοι χωρίς καμία κατοχύρωση, αυτή είναι η καθημερινή εικόνα. Τραπεζοποίηση, υπαλληλοποίηση, εταιροποίηση. Η αυτόνομη και ανεξάρτητη πορεία, έξω από νταβάδες και με σχετική προσωπική αξιοπρέπεια, εξαφανίζεται. Η περαιτέρω αποδόμηση και απαξία του επαγγέλματος, που φέρει η διαμεσολάβηση, η οποία ακόμα περισσότερο δυσχεραίνει την δουλειά μας, το κόστος της που μας αναγκάζει να ρίξουμε και άλλο τα κόστη και τις αμοιβές για να είμαστε «ανταγωνιστικοί», όλες αυτές οι εικόνες είναι πτυχές ενός ενιαίου ψηφιδωτού. Μία σύνθεσης που από παντού φωνάζει « Παράτα τα!». Ή για να είμαστε στην μόδα «Γίνε διαμεσολαβητής, υπάλληλος του εκάστοτε επιχειρηματία-ιδιώτη δικαστή, ιδιοκτήτη διαμεσολαβητικής εταιρίας, και μην σκοτίζεσαι». Η ανταγωνιστικότητα όμως δεν έχει σχέση ούτε με την δικαιοσύνη, ούτε με την επιβίωση και την αξιοπρέπεια μας : είναι όρος διάλυσης, που τον βιώνουμε καθημερινά, και σε κάθε πτυχή του πρέπει να αντισταθούμε.

Οι νέες γενιές της χώρας, και μαζί τους οι νέοι δικηγόροι, που αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της επιβίωσης με 400 ευρώ, απλήρωτοι, χωρίς προοπτικές και μέλλον, πρέπει να εμποδίζουν κάθε βήμα ενίσχυσης αυτής της μαυρίλας! Εμείς η νέα γενιά των 400 ευρώ δεν θα κάτσουμε με σταυρωμένα τα χέρια, δεν θα ζήσουμε έτσι! Να αντισταθούμε στην διάλυση του δικηγορικού επαγγέλματος και του μέλλοντός μας. Είναι απαραίτητο, εμείς οι φοιτητές να οργανωθούμε και μαζί με όλους τους νέους του κλάδου μας και όχι μόνο, να οργανώσουμε την αντίσταση της γενιάς μας ενάντια στην μνημονιακή βαρβαρότητα. Να βγούμε όλοι οι νέοι μπροστά για σπουδές, δουλειά, ζωή με αξιοπρέπεια. Γιατί κανείς δεν μπορεί μόνος του. Γιατί όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε.

     

*από την ανακοίνωση της Κίνησης  Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων ενάντια στην επισφάλεια